Öğretici vaka

Vaka: Dijital Beceri ve Kapsayıcılık

Eğitim içeriği hazırlamadan önce cihaz, bağlantı ve güven engellerinin ölçülmesi.

Bölüm: Vakalar
Son içerik kontrolü: 15 Ağustos 2026
Bir sonraki kontrol: 15 Şubat 2027
8 bölüm

Statü ve kullanım sınırı: Bu içerik gerçek faaliyet kaydı değil; öğretici karar dosyası olarak yayımlanır. Girişim Kalkınma .org doğrulanmış bir dernek, vakıf veya kamu kurumu olduğu iddiasında değildir.

Amaç ve kapsam

Vaka: Dijital Beceri ve Kapsayıcılık; bir faaliyeti tanıtmak yerine, kararın hangi kanıta dayanacağını, hangi rolün sorumlu olduğunu ve hangi durumda ilerlemenin durdurulacağını görünür kılmak için tasarlanmıştır. Kullanıcı, sayfayı bir taahhüt veya resmî uygunluk belgesi olarak değil, doğrulanması gereken karar çerçevesi olarak kullanmalıdır.

Bu sayfanın cevapladığı soru: Engel beceri eksikliği mi, cihaz/bağlantı erişimi mi, yoksa güven eksikliği mi?

Temel ilke, “önce kanıt, sonra karar”dır. İhtiyaç, hedef grup, kaynak, güvenlik, veri ve maliyet varsayımları ayrı ayrı doğrulanmadan başarı veya etki iddiası kurulmaz.

Vaka bağlamı

Bu öğretici dosya dijital kapsayıcılık bağlamında düşünülmüştür. Temel paydaşlar: katılımcılar, halk eğitim merkezi, kütüphane, yerel yönetim. Amaç tek bir “doğru çözüm” önermek değil, hangi bilginin eksik olduğunu görünür kılmaktır.

30–60–90 günlük karar akışı

  • İlk 30 gün: problem tanımı, paydaş görüşmeleri, veri erişimi ve başlangıç ölçümü.
  • 60 gün: küçük pilot, risk kaydı, alternatif maliyet ve kullanıcı geri bildirimi.
  • 90 gün: sonuç karşılaştırması, devam/durdurma kararı, öğrenme notu ve yeni varsayımlar.

Karardan önce ne ölçülmeli

Aşağıdaki ölçümler yapılmadan çözüm satın alma, kapasite artırma veya ölçekleme kararı verilmez.

  • Katılımcının kendi cihazına ve bağlantısına erişim oranı
  • Kurs sonrası hizmeti bağımsız kullanabilme oranı
  • Dolandırıcılık kaygısı nedeniyle kullanmama beyanı
  • Destek talebi sayısı ve türü

Karar ve sorumluluk sistemi

KapıSorulacak soruBeklenen kanıtDurdurma koşulu
İhtiyaçProblem gerçekten var mı?Görüşme, süreç verisi veya doğrudan gözlemProblem tanımsız veya paydaş sahiplenmiyor
UygulamaÇözüm güvenli ve uygulanabilir mi?Pilot planı, sorumlu kişi, zaman ve erişimYetki, veri veya güvenlik engeli açık
EkonomiKaynak kullanımı gerekçeli mi?Maliyet kalemleri ve alternatif karşılaştırmasıMaliyet sahibi veya finansman kaynağı belirsiz
ÖğrenmeSonuç nasıl değerlendirilecek?Başlangıç değeri, hedef ve kontrol tarihiÖlçülemeyen başarı iddiası

Durdurma koşulları ve sık yapılan hata

  • Cihaz ve bağlantı erişimi ölçülmeden içerik hazırlanıyorsa
  • Kurs sonrası bağımsız kullanım takip edilmiyorsa
  • Katılımcıdan gereksiz kişisel veri isteniyorsa
Sık yapılan hata:

Katılım sayısı burada yanıltıcıdır. Kursa gelen kişi cihazını kurs bitince kaybediyorsa veya güvenlik kaygısıyla hizmeti kullanmıyorsa, beceri kazanımı davranışa dönüşmez.

Asgari kayıt seti

  • Kayıt kodu ve sürüm
  • Hazırlayan, değerlendiren ve karar veren rol
  • Kararın tarihi ve gerekçesi
  • Dayanak kanıt veya kaynak
  • Risk, çıkar çatışması ve veri notu
  • Bir sonraki kontrol tarihi
  • Değişiklik günlüğü

Kayıt sistemi gerçek kişisel veya hassas veri gerektiriyorsa güvenli backend, rol bazlı erişim, saklama-silme düzeni ve hukuk onayı olmadan canlılaştırılmaz.

Katılımcı ve paydaş hakları

Katılımcı; süreç ölçütlerini, verisinin kullanım amacını, kararın hangi aşamada olduğunu ve mevcut itiraz kanalını anlayabilmelidir. İtiraz değerlendirmesi mümkün olduğunca ilk kararı veren kişiden ayrılmalı; çıkar çatışması beyanı ve çekilme mekanizması bulunmalıdır. Erişilebilirlik ihtiyacı, başvuruyu zayıflatan bir unsur olarak değerlendirilemez.

Kontrol ve güncellik

Son içerik kontrolü: 15 Ağustos 2026. Bir sonraki kontrol: 15 Şubat 2027. Bu sayfa dış dünyaya ilişkin güncel bir program, bütçe veya sonuç iddiası içermez. Gerçek kurum, mevzuat, finansman veya tarih bilgisi eklendiğinde birincil/resmî kaynak ve görünür yeniden kontrol tarihi zorunludur.