Statü ve kullanım sınırı: Bu içerik gerçek faaliyet kaydı değil; öğretici karar dosyası olarak yayımlanır. Girişim Kalkınma .org doğrulanmış bir dernek, vakıf veya kamu kurumu olduğu iddiasında değildir.
Amaç ve kapsam
Vaka: Mesleki Eğitim ve İşe Yerleştirme; bir faaliyeti tanıtmak yerine, kararın hangi kanıta dayanacağını, hangi rolün sorumlu olduğunu ve hangi durumda ilerlemenin durdurulacağını görünür kılmak için tasarlanmıştır. Kullanıcı, sayfayı bir taahhüt veya resmî uygunluk belgesi olarak değil, doğrulanması gereken karar çerçevesi olarak kullanmalıdır.
Bu sayfanın cevapladığı soru: İşveren talebi gerçek bir açık pozisyona mı dayanıyor, yoksa genel bir beyana mı?
Temel ilke, “önce kanıt, sonra karar”dır. İhtiyaç, hedef grup, kaynak, güvenlik, veri ve maliyet varsayımları ayrı ayrı doğrulanmadan başarı veya etki iddiası kurulmaz.
Vaka bağlamı
Bu öğretici dosya istihdam ve beceri bağlamında düşünülmüştür. Temel paydaşlar: kursiyerler, işverenler, meslek odası, eğitim sağlayıcı. Amaç tek bir “doğru çözüm” önermek değil, hangi bilginin eksik olduğunu görünür kılmaktır.
30–60–90 günlük karar akışı
- İlk 30 gün: problem tanımı, paydaş görüşmeleri, veri erişimi ve başlangıç ölçümü.
- 60 gün: küçük pilot, risk kaydı, alternatif maliyet ve kullanıcı geri bildirimi.
- 90 gün: sonuç karşılaştırması, devam/durdurma kararı, öğrenme notu ve yeni varsayımlar.
Karardan önce ne ölçülmeli
Aşağıdaki ölçümler yapılmadan çözüm satın alma, kapasite artırma veya ölçekleme kararı verilmez.
- Kurs tamamlama oranı ve bırakma nedenleri
- Mezuniyet sonrası 3. ve 6. ayda istihdam oranı
- İşverenin açık pozisyon sayısı ve doldurma süresi
- Ulaşım, bakım yükü ve çalışma saati uyumsuzluğu nedeniyle reddedilen teklif sayısı
Karar ve sorumluluk sistemi
| Kapı | Sorulacak soru | Beklenen kanıt | Durdurma koşulu |
|---|---|---|---|
| İhtiyaç | Problem gerçekten var mı? | Görüşme, süreç verisi veya doğrudan gözlem | Problem tanımsız veya paydaş sahiplenmiyor |
| Uygulama | Çözüm güvenli ve uygulanabilir mi? | Pilot planı, sorumlu kişi, zaman ve erişim | Yetki, veri veya güvenlik engeli açık |
| Ekonomi | Kaynak kullanımı gerekçeli mi? | Maliyet kalemleri ve alternatif karşılaştırması | Maliyet sahibi veya finansman kaynağı belirsiz |
| Öğrenme | Sonuç nasıl değerlendirilecek? | Başlangıç değeri, hedef ve kontrol tarihi | Ölçülemeyen başarı iddiası |
Durdurma koşulları ve sık yapılan hata
- İşveren talebi yazılı ve pozisyona bağlı değilse
- Yerleştirme sonrası takip yapılmıyorsa
- Katılım engelleri (ulaşım, bakım yükü) ölçülmemişse
Kurs tamamlama oranını başarı saymak yaygın hatadır. Eğitim tamamlanmış olabilir ama pozisyon yoksa, ulaşım imkânsızsa veya çalışma saatleri bakım yüküyle çakışıyorsa istihdam gerçekleşmez.
Asgari kayıt seti
- Kayıt kodu ve sürüm
- Hazırlayan, değerlendiren ve karar veren rol
- Kararın tarihi ve gerekçesi
- Dayanak kanıt veya kaynak
- Risk, çıkar çatışması ve veri notu
- Bir sonraki kontrol tarihi
- Değişiklik günlüğü
Kayıt sistemi gerçek kişisel veya hassas veri gerektiriyorsa güvenli backend, rol bazlı erişim, saklama-silme düzeni ve hukuk onayı olmadan canlılaştırılmaz.
Katılımcı ve paydaş hakları
Katılımcı; süreç ölçütlerini, verisinin kullanım amacını, kararın hangi aşamada olduğunu ve mevcut itiraz kanalını anlayabilmelidir. İtiraz değerlendirmesi mümkün olduğunca ilk kararı veren kişiden ayrılmalı; çıkar çatışması beyanı ve çekilme mekanizması bulunmalıdır. Erişilebilirlik ihtiyacı, başvuruyu zayıflatan bir unsur olarak değerlendirilemez.
Kontrol ve güncellik
Son içerik kontrolü: 15 Ağustos 2026. Bir sonraki kontrol: 15 Şubat 2027. Bu sayfa dış dünyaya ilişkin güncel bir program, bütçe veya sonuç iddiası içermez. Gerçek kurum, mevzuat, finansman veya tarih bilgisi eklendiğinde birincil/resmî kaynak ve görünür yeniden kontrol tarihi zorunludur.